Mahkeme Bilirkişi Seçimini Nasıl Yapıyor?

Bilirkişilik hakkında her şey

Bilirkişi Mahkeme

Mahkeme Bilirkişi Seçimini Nasıl Yapıyor?


Reklam



Reklam


Mahkeme Bilirkişi Seçimini Nasıl Yapıyor?

 Mahkeme Dosyalarının Hangi Bilirkişiye Gideceğine Mahkeme Hakimi veya Cumhuriyet Savcıları karar verir.

 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Bilirkişiye başvurulmasını gerektiren hâller” başlıklı 266 ıncı maddesinin birinci fıkrasında “Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir” hükmü yer almaktadır.  
 
 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun “Bilirkişinin atanması” başlıklı 63 üncü maddesinin birinci fıkrasında da “Çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına re’sen, Cumhuriyet savcısının, katılanın, vekilinin, şüphelinin veya sanığın, müdafiinin veya kanunî temsilcinin istemi üzerine karar verilebilir.” hükmü ile aynı maddenin ikinci fıkrasında “Bilirkişi atanması ve gerekçe gösterilerek sayısının birden çok olarak saptanması, hâkim veya mahkemeye aittir” hükmü yer almaktadır. 
 


Reklam




Reklam


Mahkemenin hakimi çalışmak istediği bilirkişiye kendisi mi karar veriyor? Mahkemelerin hep aynı bilirkişiyi görevlendirmesi yasal mı?

 
Evet Mahkemenin hakimi istediği bilirkişiye kendisi karar verip görevlendirir. Mahkemenin hakimi  isterse hep aynı bilirkişiyi yada bilirkişileri heyet olarak görevlendirebilir. 
 
Aldığımız bilgilere göre mahkemelere bazı bilirkişiler çok kalitesiz hükme esas alınmayacak şekilde rapor yazıp getirmekte bu sebeple dosya yeniden farklı bilirkişiye gitmek durumunda kalmakta. Bu süreçte zaman kayıpları yaşanmakta ve yargıda gecikmeler yaşanmaktadır. Mahkemeler de bu tarz sıkıntılar ile karşılaşmamak için hep aynı kişilerle çalışmayı tercih ettiklerini düşünmekteyiz. 
 
Uzlaştırmacılıkta olduğu gibi tevzi sistemi olsun tüm bilirkişilere puan verilsin puanları ölçüsünde (performanslarına göre) dosya verilsin denilsede “Yargı yetkisinin kullanılmasında hiçbir organ, makam, merci veya kişinin mahkemelere emir ve talimat veremeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı” Anayasanın 138 inci maddesi’nde belirtilmiştir. Bu sebeplerle tevzi sistemi bilirkişilikte kullanılması mümkün değildir.
 

Tüm Bilirkişilere Eşit Sayıda Dosya Paylaşımı İçin Neden Tevzi Sistemi Getirilmiyor?

Anayasanın 138 inci maddesinin 2 nci fıkrasında ve 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu’nun 4 üncü maddesinde; “Yargı yetkisinin kullanılmasında hiçbir organ, makam, merci veya kişinin mahkemelere emir ve talimat veremeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı” öngörülmektedir.
 

Bilirkişi Kurulları Mahkemelere veya Hakimlere Bilirkişilere “Dosyaları Eşit Şekilde Paylaştırın”  Şeklinde Tavsiyede Bulunamaz mi?

  •  Bilirkişiye başvuru ve bilirkişi atama konusu, yargı yetkisinin kullanımına ilişkin olup, Bilirkişi Kurulları Başkanlıklarınca mahkemelere veya hakimlere bu konuda emir ve talimat verilmesi, tavsiye ve telkinde bulunulması mümkün değildir.
  •  Mahkemelerce bilirkişi görevlendirmesi yapılırken resmi bilirkişi listelerine riayet edilmesinin sağlanması, kendisine tevdi edilen bilirkişilik görevini verilen sürede yerine getirmeyen bilirkişilerin raporlarını yazıp mahkemeye teslim edinceye kadar yeni bir bilirkişilik görevi alamaması çalışması tamamlanmıştır.
  •  Bilirkişilerin aylık bakacağı iş sayılarının belirlenmesi hususundaki çalışmalar yakında tamamlanacağı söylenmektedir. 


Reklam




Reklam


Bilirkişi Kurullarının Bilirkişi Görevlendirmesindeki Rolü Nedir?

 Bilirkişilik Bölge Kurullarının mahkemelerin bilirkişi görevlendirmeleri bakımından bilirkişi tespit etme veya görevlendirme görev veya yetkisi bulunmamaktadır. Yani mahkemenin ihtiyacı olan bilirkişiye bilirkişi kurulları karar vermez. Mahkemenin hakimi bilirkişi listesine bakıp dilediği bilirkişiyi bizzat kendisi seçer ve görevlendirir. Aşağıda Mahkeme Bilirkişi seçimi örnekle anlatılmıştır.
 
Örneğin x mahkemesinde ayıplı otomobilin ayıpsız misliyle değişimine ilişkin bir dava olduğunu düşünelim. Mahkeme otomobilin ayıplı mı/ayıpsız mı olduğuna ilişkin teknik ve detay bilgiye ihtiyaç duymuş olsun. Bu teknik bilgiyi mahkemeye bilirkişi temin edip sunacaktır. Mahkemenin hakimi uyap ekranından bilirkişi uzmanlık alanını seçerek arama yapar ve uyap aranılan uzmanlık alanındaki tüm bilirkişileri ekrana getirir. 
Ekrana gelen bilirkişilerin tüm bilgilerine mahkeme erişebilir. Örneğin bilirkişinin hangi okuldan mezun olduğu, yüksek lisans yapıp yapmadığı, bilirkişinin kaç yıldır çalıştığını, bilirkişinin çalıştığı yeri, bilirkişinin ibanı ve iletişim bilgilerini görmektedir.
Mahkemenin hakimi ihtiyacı olan bilirkişiye karar verir ve görevlendirir.
 

Mahkemeler Yetki Sınırı Dışındaki Bilirkişi Kurulundan Bilirkişi Görevlendirebilir mi?

 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu’nun “Bilirkişilik sicilinin ve listesinin tutulması ile bilirkişinin görevlendirilmesi” başlıklı 12nci maddesinin beşinci fıkrasında “Adli, idari ve askerî yargıda görev alacak bilirkişiler, bölge adliye mahkemelerinin yargı çevreleri esas alınmak suretiyle bilirkişilik bölge kurulları tarafından hazırlanan listelerden görevlendirilir. Ancak kendi bölge kurulu bilirkişi listesinde ilgili uzmanlık alanında bilirkişi olmasına rağmen diğer bir bölgedeki bilirkişinin, görevlendirme yapılan yere daha yakın bir mesafede bulunması durumunda, bu listeden de görevlendirme yapılabilir” hüküm yer almaktadır.

 Bu hükme göre, mahkemelerin bölge bilirkişi listesinde yer alması kaydıyla bölgedeki istediği ilden istediği bilirkişiyi seçme hakları mevcuttur.

 Anılan hükümler uyarınca hem hukuk yargılamasında hem de ceza yargılamasında, bilirkişiye başvuru ve bilirkişi atama yetkisi, hakim veya mahkemeye aittir.
 


Reklam




Reklam


 

Mahkemeler Bilirkişi Listesi Dışından  ( Harici Bilirkişi)  Bilirkişi Görevlendirebilir Mi?

Evet mahkemeler bazı hallerde bilirkişi kurullarından harici bilirkişi talebinde bulunabilir. Eğer bilirkişi kurulu uygun görüp harici bilirkişi talebine onay verir ve bilirkişi görevlendirilebilir. Harici bilirkişi talebine bilirkişi kurullarından onay almadan kesinlikle dosya bilirkişiye verilmemelidir. Eğer bilirkişi kurulundan onay almadan bilirkişi görevlendirip bilirkişi raporu sunarsa veya keşfe katılırsa ödeme konusunda sorunlar yaşayabilir. 

Harici bilirkişi talepleri neden bilirkişi kurulları tarafından kabul ediliyor?

  • Bazen bilirkişi listesindeki bilirkişiler mahkemelerin keşiflerine katılamamaktadır. Keşif günü yaklaştığında bilirkişinin hastalık vs gibi nedenlerle keşfe katılamadığında o an acil bilirkişi gerektiğinde,
  • Bazı Bilirkişilerin şehir dışı işleri olduğunda,
  • Listedeki tüm bilirkişilerin mazeretleri olduğunda,
  • İhtiyaç duyulan uzmanlık alanında bilirkişi listesinde bilirkişi olmadığında,

gibi çeşitli sebepler ile harici bilirkişi talepleri bilirkişi kurullarınca kabul edilmektedir.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER SAYFALAR

Harici Bilirkişi Detaylı Anlatım

Bilirkişi Kurullarında Yaptırabileceğiniz İşlemler

 

Yorum yapılmamış

Yorumunuzu ekleyin