Bilirkişilerin Sorunları

Bilirkişilik hakkında her şey

Bilirkişilerin Sorunları


Reklam



Reklam


Mahkemeler tarafından görevlendirilen bilirkişiler görevlerinden ötürü ve görevlerini yaparken çeşitli problemlerle karşılaşmaktadır. Başlıca bilirkişilerin sorunları neler bunları bu sayfamızda yazacağız. Bu sayfada ayrıca bilirkişilerin sorunlarına çare neler yapıldı neler yapılmalı bunları konuşacağız.

Aldığımız bilgilere göre 2019 yılında bilirkişi kurullarının yaptığı bir çalışma ile bilirkişilerin eşit sayıda dosya alabilmesi için ” Bilirkişinin aylık bakabileceği dosya sayısı çalışması” böyle bir çalışma yapıldı.

Bilirkişinin aylık bakabileceği dosya sayısı tüm kurullardan gelen görüş doğrultusunda belirlenmeye çalışılmıştı. Bu çalışma ile örneğin bir bilirkişi ayda 50 toplu dosya nitelikli dosya 10 tane belirlenecek ve Uyap üzerinden bir bilirkişiye 50 den fazla toplu dosya verilmeyecekti. Böylelikle tüm bilirkişilerin dosya alması sağlanacaktı. Ancak uzun zaman geçmesine rağmen bu çalışma hayata geçmemiştir. 

En Önemli Olan Bilirkişilerin Sorunları Nedir?

  • Bilirkişiye gidecek dosyaların bilirkişilere eşit şekilde paylaştırılamaması. Tevzi sisteminin olmayışı.
  • Bilirkişilerin eksiksiz rapor sunduğu halde tekrardan ek rapor için bilirkişiye gönderilmesi, rapor tam olduğu halde sürecin avukatlar tarafından yersiz uzatılması.
  • Bilirkişilere yazdıkları raporlar karşılığında çok düşük ücretler ödenmesi.
  • Kaliteli bir şekilde yazılan bilirkişi raporu ile özensiz yazılan bilirkişi raporlarının ayrımının yapılmayışı. Puan veya derecelendirmenin olmayışı.
  • Bilirkişi listesinde bilirkişi olduğu halde liste dışındaki kişilerin harici bilirkişi olarak görevlendirilmesi.
  • Bilirkişilere ait kimlik kartları olmayışı nedeniyle adliye giriş çıkışlarında yaşadıkları problemler.

Dosyaların eşit dağıtılmaması bilirkişilerin sorunları

  • Bilirkişiler görevlendirilirken otomasyon sistemi olmayışından dolayı hep aynı kişilerin görevlendirilmesi nedeniyle bir kısım bilirkişiler çok memnun olurken bir kısım bilirkişiler mağdur olmaktadır. Oysa bir tevzi sistemi kurulmuş olsa hem mahkemelerin hem bilirkişilerin işleri kolaylaşacak daha hızlı ve adil bir şekilde uygulama olacaktır. Baroların kullanmış olduğu “CMK Asistan Atama Sistemi”nin bir benzeri bilirkişilerin kullanımına açılabilir.
  • Uzlaştırma da tevzi sistemi hayata geçtikten sonra tüm uzlaştırmacılar gayet memnun oldular ve adil bir şekilde çalışmaktadırlar. 
  • Bilirkişilerin aylık bakabileceği dosya sayısı çalışmasının acilen hayata geçmesi gerekmektedir.
  • En azından tevzi sitemi kurulmasa dahi listeye yeni giren bilirkişilere rapor yazma şansı tanınmalıdır. Çünkü raporları hep aynı bilirkişinin yazması demek alternatifsizliktir. Aldığımız mesajlarda bazı bilirkişiler listeye girdikten sonra 2 yıl geçmesine rağmen bir kez bile görev için çağrılmadıklarıdır. Sertifika için 1000 lerce tl ve zaman harcayıp, mesleğini icra ederken edindiği bilgileri adalet için sunmasına fırsat vermemek çok adil değildir. Ayrıca hep aynı bilirkişinin görevlendirilmesi bilirkişide bıtkınlığa ve yorgunluğa neden olabilmektedir. Hatta alternatifi olmayan bilirkişiler sanki mahkeme ona muhtaçmış gibi kaprislere kapılıp işlerini özensiz bir şekilde yapmalarına da sebep olabilir. Listede uzun süre olup dosya alamayan bilirkişiler tepki olarak bilirkişi listesinden kendi istekleriyle çıkmak için dilekçe verip listeden çıkmaktadır. Tüm bu sebeplerle her bilirkişiye eşit fırsat sağlanması tüm bilirkişileri memnun ve mutlu edecektir.

Bilirkişi Listesi Dışından Harici Bilirkişilerin Görevlendirilmesi

Bilirkişi kurullarının kurulmasındaki amaçların başında bilirkişilerin kalitesinin arttırılması bulunmaktaydı. Ancak uygulama eski usulde devam etmektedir. Bilirkişi kurulları listelerinde yer alan bilirkişiler, bilirkişi listesine eklenmek için temel bilirkişilik eğitimi ve diğer belgeleri temin etmek için para ve zamanlarını harcamışlardır. Gereken belgeleri tamamladıktan sonra başvuru yapmış değerlendirmelerden geçtikten sonra yemin ederek bilirkişi listelerinde yer almışlardır.
Harici bilirkişilikte ise temel eğitimi sertifikası, uzmanlık alanlarına göre aranan niteliklere sahip olup olmadığına bakılmaksızın bilirkişi olarak görevlendirmeler yapılmıştır. Harici bilirkişiliğe müsade edilmesinin başka bir sebebi ise listede yer almayan bilirkişilerin bilirkişi kurulları kurulmadan önce sundukları raporların ücretlerinin ödenebilmesi içindi.
Sonuç olarak harici bilirkişi görevlendirmeleri zaruri durumlar için çözüm yolu olması için oluşturulmasına rağmen istenildiği gibi olmamış bilirkişi listelerinde birçok bilirkişi bulunurken, liste dışındaki kişiler bilirkişi olarak görevlendirilmekte buda bilirkişi listesine kayıtlı bilirkişilerin mağdur olmalarına sebep olmaktadır.
Bize gelen bilirkişilerin en çok ilettiği sorunun başında bu konu gelmektedir.

Bilirkişi Ücretlerinin Çok Düşük Olması

Bilirkişilerin bize ilettikleri beklentileri ise bilirkişi asgari ücret tarifesinde belirlenen ücretlerin daha kapsamlı olarak belirlenmesi ve bilirkişi ücretlerinin tatminkar olmasıdır.
Ücret konusundaki bir başka sorun ise toplu dosya verildiği zaman ücretlerin çok düşük tutulmasıdır. Çok dosya verilmiş olması gidiş geliş ve teslim bakımından kolaylık sağlamakta ancak her dosya için harcanan süre ayrı olacağından çok düşük ücretler verilmemelidir. Birçok kişi bu şekilde çok düşük ücret ödenmesi nedeniyle bilirkişilik yapmayı bırakmıştır.
Ücret konusundaki bir başka sıkıntı ise bilirkişi ücretlerinin ödemesinin gecikmesidir. Örneğin ocak ayında raporunu mahkemeye sunan bir bilirkişi ücretini ortalama 6-7 ay içerisinde ancak alabilmektedir. Ücret ödemesinin bilirkişi raporunun mahkemeye tesliminden 1 ay sonra ödenmesi gibi bir zorunluluk getirilirse bilirkişilerin ücretlerini zamanında alamama sorunu da çözülecektir.

CMK Asistan Atama Sistemi Nasıl Çalışıyor?

CMK Uygulama Servisine karakol, savcılık ve mahkemelerden internet üzerinden gelen avukat görevlendirme talepleri görevlilerce kontrol edildikten sonra Arama Robotuna aktarılıyor ve avukat görevlendirme işi CMK Asistan Robotu tarafından yapılıyor. CMK Asistan Robotu, talebin geldiği bölgedeki puan listesinden puanı en az olan ve o an için herhangi bir mazereti bulunmayan avukatı arayıp görev bilgilerini okuyor ve avukattan görevi kabul ediyorsa “1” e, reddediyorsa “0” a, tekrar dinlemek için “3” e basmasını istiyor. Avukat görevi kabul ederse görevin kabul edildiği bilgisini sisteme işliyor, görevle ilgili ayrıntıları okuyor ve kendisine görev bilgilerini içeren bir SMS atıyor. Görevi reddetmesi durumlarında ise ret bilgisini sisteme işleyip telefonu kapatıyor ve Robot sıradaki avukatı arıyor. Avukatın görevi reddetmesi durumunda; avukatın işi kabul etmesi durumunda alacağı puanın 1/4 ü kadar kendisine ret puanı veriliyor.

Bu CMK Asistan Atama Sisteminin benzerinin ” Bilirkişi Atama Sistemi (BAS)” adı altında kullanıma açılması bilirkişilerin ve adliyelerin işlerini kolaylaştıracaktır. Bu yazılımı Uyap’a entegre etmek çok zor olmayacağı düşünülmektedir. Daha önce uzlaştırmacı portal giriş oluşturulmuş ve uzlaştırma dosyaları uzlaştırmacılara eşit bir şekilde dağıtılmaktadır. Tüm uzlaştırmacılar da durumdan gayet memnun kalmıştır.


Reklam



Reklam


Bilirkişiler Arasında Puanlandırma Sisteminin Olmayışı

Bazı bilirkişiler çok hassasiyet içerisinde kaliteli ve hatasız bir şekilde rapor yazarken, bazı bilirkişiler alelade bir şekilde bilirkişi raporu yazarak mahkemelere raporlarını sunmaktadırlar. Kaliteli ve hükme esas alınacak bilirkişi raporunun yazılması yargılamada hedef sürenin sağlamasına da çok büyük yarar sağlayacaktır. Oysa Kaliteli rapor adaletin tesisi için vazgeçilmezdir. Kaliteli raporların sayısının arttırılabilmesi içinde bilirkişiler arasında puanlama yapılması gerekmektedir. Şöyle ki ; kaliteli rapor ile kalitesiz rapor için bilirkişilere puan verilirse ve yüksek puan alan bilirkişilere daha fazla BAS sisteminden dosya tevzi edilmesi sağlanırsa bilirkişilerde emeklerinin karşılığını almış olacaktır.

bilirkişi kimlik kartı

Bilirkişilerin Adalet Kartının Olmayışı

Bilirkişilerin adliye giriş çıkışlarında işlerinin kolaylaşması için adli personele verilen adalet kartlardan bilirkişilere de verilmesi bilirkişilerin talepleri arasındadır. Çünkü mahkemeye dosya teslim almaya giden yada bilirkişi raporu sunmaya giden bilirkişiler adliye girişlerinde didik aranmakta ve buda bilirkişileri oldukça rahatsız etmektedir. Bilirkişiler yaptıkları iş icabı kamu görevlisi sayıldıklarına göre adliye çalışanlarından farkları bulunmadığından bilirkişilere de adalet kart verilmesi bilirkişilerin en çok istedikleri taleplerden birisidir.

Yukarıda belirtilen sorunların dışında karşılaştığınız bilirkişilerin sorunları varsa yorumlara yazarsanız bu sorunları tartışıp çözümüne çalışabiliriz. Ayrıca karşılaştığınız sorunları Bilirkişi Daire Başkalığının e-mail Adresi = bilirkisilik@adalet.gov.tr ne mail yazarsanız bilirkişi daire başkanlığı bu sorunun çözümü için çalışma yapabilir.

Daire Başkanlığı Facebook adresine buraya tıklayarak gidebilirsiniz.

Bilirkişilik Daire Başkanlığının Twitter adresine burayı tıklayarak gidebilirsiniz.

İLGİLİ SAYFALAR

 

Yorum yapılmamış

Yorumunuzu ekleyin